نوای گیل- پیام راهبردی بازدید مدیرعامل توانیر از زیرساختی که اقتصاد تجهیزات را به خدمت پایداری شبکه گرفته است.
سفر محمد اله‌داد، رئیس هیئت‌مدیره و مدیرعامل شرکت توانیر به استان گیلان در چهاردهم آبان‌ماه ۱۴۰۵ و بازدید وی از مرکز بازآماد و انبارهای شرکت توزیع نیروی برق استان، صرفاً یک برنامه نظارتی یا بازدید معمول مدیریتی نبود؛ این حضور را می‌توان از منظر توجه مدیریت ارشد صنعت برق به ظرفیت‌های درون‌سازمانی، بهره‌وری اقتصادی و ضرورت بازتعریف شیوه‌های تأمین و نگهداری تجهیزات شبکه، واجد اهمیت راهبردی دانست.
صنعت برق کشور در شرایطی فعالیت می‌کند که محدودیت منابع مالی، دشواری تأمین برخی تجهیزات، افزایش هزینه‌های سرمایه‌ای، محدودیت‌های ناشی از تحریم و ضرورت توسعه و نگهداری مستمر زیرساخت‌ها، بیش از گذشته اهمیت مدیریت هوشمندانه دارایی‌ها را آشکار کرده است. در چنین شرایطی، اتکا به الگوهای سنتی تأمین تجهیزات، بدون توجه به ظرفیت تعمیر، احیا و استفاده مجدد از دارایی‌های موجود، می‌تواند هزینه‌های قابل توجهی را به صنعت برق تحمیل کند. از همین رو، مفهوم «لجستیک معکوس» و ایجاد مراکز تخصصی بازآماد، دیگر صرفاً یک اقدام فنی یا اقتصادی نیست؛ بلکه بخشی از راهبرد پایداری و تاب‌آوری زیرساخت‌های حیاتی به شمار می‌رود.
مرکز بازآماد شرکت توزیع نیروی برق گیلان را باید در همین چارچوب ارزیابی کرد. بازیافت و آزمون کنتورهای آنالوگ و دیجیتال، تعمیر و احیای تجهیزات اتکایی و کالاهای گران‌قیمت شبکه، نشان‌دهنده حرکت از رویکرد مصرف و جایگزینی صرف، به سمت مدیریت چرخه عمر تجهیزات و بهره‌برداری حداکثری از ظرفیت دارایی‌های موجود است. این رویکرد ضمن کمک به کاهش هزینه‌های تأمین، امکان استفاده مجدد از تجهیزات سالم‌سازی‌شده، کاهش اتلاف منابع و ارتقای بهره‌وری سرمایه‌گذاری‌های انجام‌شده را فراهم می‌کند. به بیان دیگر، بازآماد به معنای ایجاد ارزش اقتصادی از ظرفیت‌هایی است که در الگوی سنتی مدیریت تجهیزات ممکن است از چرخه بهره‌برداری خارج شوند.
اهمیت این موضوع در استان گیلان، به دلیل ویژگی‌های خاص شبکه توزیع و شرایط جمعیتی و مصرفی آن، دوچندان است. رشد بار، افزایش تقاضای برق و پدیده مهاجرت معکوس، ضرورت توسعه ظرفیت پاسخ‌گویی شبکه را افزایش داده است. در چنین شرایطی، مدیریت منابع و استفاده حداکثری از تجهیزات موجود، می‌تواند در کنار اجرای طرح‌های توسعه‌ای، به افزایش چابکی عملیاتی و تقویت توان خدمت‌رسانی شرکت کمک کند. بنابراین، ارزش مرکز بازآماد صرفاً در تعمیر چند تجهیز خلاصه نمی‌شود؛ بلکه در نقشی است که می‌تواند در پشتیبانی مستمر از شبکه‌ای گسترده و پرتقاضا ایفا کند.
از این منظر، اظهارات محمد اله‌داد در جریان این بازدید نیز واجد اهمیت ویژه‌ای است. توصیف مرکز بازآماد گیلان به‌عنوان الگویی پیشرو در تاب‌آوری اقتصادی و مدیریت لجستیک معکوس، نشان می‌دهد که این تجربه از سطح یک اقدام داخلی فراتر رفته و قابلیت طرح در مقیاس صنعت برق کشور را پیدا کرده است. تأکید مدیرعامل توانیر بر ارتقای دانش فنی، توسعه فناوری تعمیر و ترمیم تجهیزات و اشتراک‌گذاری تجربیات موفق میان شرکت‌های توزیع، در واقع ترسیم مسیری است که می‌تواند به شکل‌گیری شبکه‌ای از ظرفیت‌های تخصصی و مکمل در سطح کشور منجر شود.
در این میان، نباید از نقش مدیریت و سازمان‌دهی ظرفیت‌های انسانی و فنی غافل شد. راه‌اندازی و استمرار فعالیت چنین مرکزی، مستلزم شناخت دقیق نیازهای شبکه، برنامه‌ریزی برای تأمین قطعات، استقرار فرآیندهای تخصصی آزمون و تعمیر، کنترل کیفیت و بهره‌گیری از نیروهای ماهر و باتجربه است. توجه مدیرعامل توانیر به مدیریت مسعود صادقی خمامی، مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق گیلان، و تأکید وی بر ضرورت قدردانی ویژه از کارکنان و متخصصان این حوزه، بیانگر آن است که سرمایه انسانی، عنصر محوری در موفقیت چنین الگوهایی محسوب می‌شود.
نکته مهم‌تر آنکه بازدید مدیرعامل توانیر از این مرکز، فرصتی برای دیده‌شدن یک تجربه اجرایی و تبدیل آن به موضوعی برای انتقال دانش در سطح صنعت برق فراهم کرده است. اگر این تجربه با مستندسازی فرآیندها، تدوین استانداردهای فنی، ارزیابی اقتصادی و تبادل دانش میان شرکت‌های توزیع همراه شود، می‌تواند زمینه‌ساز توسعه مراکز مشابه و شکل‌گیری یک الگوی پایدار در مدیریت تجهیزات صنعت برق باشد.
در نهایت، اهمیت سفر مدیرعامل توانیر به گیلان را باید در پیامی فراتر از یک بازدید میدانی جست‌وجو کرد: صنعت برق برای عبور از محدودیت‌ها و پاسخ‌گویی به نیازهای آینده، تنها به توسعه زیرساخت‌های جدید نیاز ندارد؛ بلکه باید از ظرفیت‌های موجود نیز هوشمندانه‌تر بهره بگیرد. مرکز بازآماد توزیع برق گیلان نمونه‌ای از این نگاه است؛ نگاهی که در آن تعمیر به جای دورریز، احیا به جای جایگزینی غیرضروری و دانش فنی به‌عنوان پشتوانه بهره‌وری اقتصادی و پایداری شبکه مورد توجه قرار می‌گیرد. این همان نقطه‌ای است که یک ابتکار اجرایی در سطح استان می‌تواند به تجربه‌ای ارزشمند برای صنعت برق کشور تبدیل شود.
